Al meer dan 722.000 bezoekers!

Nieuwste artikels

Tiense Sprokkel 221: De molens van Vissenaken 1/2

De Molen van Dalem In Vissenaken, niet ver van Attenrode-Wever, staat nog altijd een watermolen op de Velp. Dat Vissenaken ook een windmolen had, is helemaal uit het collectieve geheugen gewist.

Volgens de hertogelijke cijnsboeken, bewaard in het Rijksarchief in Brussel, betaalde Petrus Braxator rond 1370 aan de hertog een cijns van 12 deniers voor zijn molen. In de volgende jaren wordt geen nieuwe naam toegevoegd. Wel is de naam in het Nederlands omgezet. De cijnsplichtige heet nu Peter Brieders. Dit is geen nieuwe eigenaar. In oude teksten werden Nederlandse familienamen vertaald in het Latijn. De baas van de molen van Roeferdinge in Landen was Hendrick Van den Broeke, maar in de oudste teksten is de naam omgezet als Henricus de Palude! De bedoelde molen van Brieders stond in Dienem. De verdwenen gehuchten Dienem en Gorgem heb ik samen met stadsbediende Jan Wilmaerts weer op de Tiense kaart gezet. In het gehucht Dienem vloeit geen grote beek. De bedoelde molen was dus zeker een windmolen. Deze stond in de omgeving van de Sinterklaaskapel en verdween al voor 1500.

Volgens rijksarchivaris Alph. Wauters stond er slechts 1 molen op de Velp, die misschien bestond uit 2 fabrieken (qui paraît avoir constitué jadis deux usines). Eén fabriek zou hebben toebehoord aan de heerlijkheid van Attenrode. Dit is onjuist. De fout die Wauters maakt, berust op een verkeerde passage in het hertogelijk cijnsboek zelf. Peter Brieders betaalde namelijk 3 deniers voor de plaats van de Sinterklaaskapel. In de oudste Latijnse cijnsboeken lezen we: de atrio, in 1446 correct vertaald als vander plaetsen sinter claus te dideneem. In 1405 is de atrio echter verkeerd vertaald als van aetrode, de oude schrijfwijze van Attenrode.

Ook over de watermolen zijn we onvolledig ingelicht. Circa 1380 betaalde Gerardt van Bausele aan de hertog een cijns van 2 deniers voor een ark die hij op de Velp had gesteld voor zijn vijver. Deze lag bij zijn Molen te Streek. Door de ark kon Van Bausele het water leiden naar zijn vijver. De Molen van Streek is de oudste benaming van de nog bestaande molen op de Velp.


Dr. P. Kempeneers.

© 2008 Edelhart Kempeneers
XHTML 1.0 Transitional