Al meer dan 691.000 bezoekers!

Sprokkels 151-200

Nieuwste artikels

Appellation uit Oorbeek

Zoals elders in het Hageland kwamen ook in Oorbeek enkele wijngaarden voor. De bewering dat het Wijngaardbroek (op de huidige kaart Wijgebroek) verwijst naar een wijngaard is onjuist, vermits Wijngaard een vervorming is van Bijgaard. Wie logisch nadenkt, weet dat een wijngaard nooit werd aangeplant in een broek langs een waterloop, wel op een naar het zuiden gerichte helling. Een wijngaard stond wel op het perceel A 195 naast de Oorbeeksesteenweg, de Streek genoemd: 1470 omtrint den wijngarde, geheijten den streke. (De voetnoten met verwijzingen publiceer ik later in mijn werk over Oorbeek in Toponymica. Meer nieuws later.)

Sommige wijngaarden waren al in 1665 niet meer te vinden. De pastorie moest 9 halsters koren trekken op Jan Cloets wyngaerts, maar de pastoor schreef bij deze post: en is niet te vinden. Dezelfde opmerking gold voor het halster op wauter pape wyngaert, gelegen bij On-ze-Lieve-Vrouw altaar in Oorbeek. De pastoor had eveneens recht op een halster koren van Jan Adoens op synen wyngaert tot hoxem aen de perse, maar de pastoor schreef nogmaals in zijn rekening: en is niet te vinden.

In 1903 schreef pastoor Frans De Ridder een artikel over de wijngaarden in Tienen en omstreken, in 1993 verder uitgewerkt door pater Frans Claes in het tijdschrift Oost-Brabant. Deze wijngaarden heb ik exact gesitueerd. De Ridder haalde zijn informatie uit het archief van de paters Dominicanen van Tienen, in een register van het einde van de 16de eeuw, f. 16 en 26. Volgens de paters in Leuven zijn de stukken afkomstig van het Begijnhof aan de KU Leuven uitgeleend, waar ze heden onvindbaar zijn. In 1401 verkreeg het Begijnhof 3,5 sisters coren erffelic, staande op ongeveer 3 dagmalen lants ende wyngaerts, gelegen in Oorbeek bij de weg van Meldert naar Oorbeek. Deze wijngaard komt overeen met de percelen A 95 en A 96, doorsneden door de Oorbeeksesteenweg.

Een tweede wijngaard van het Begijnhof lag in de Meldertdel, nu op grondgebied Hoegaarden voorbij de E 40. In 1406 zorgde de begijn Catharina van Linter alias Maes voor 3,5 halster koren voor de armen van de Kist om broodt te backen nae die oude gewoente. Dit gebeurde met de opbrengst van 2,5 dachmael wyngaerts, gelegen in de Delle. Deze wijngaard, eigendom van het Begijnhof, komt overeen met B 86.

In 1665 grensde een perceel van 1 dagmaal van de Tafel van Willebringen aan de zuid- en oostzijde aan de wijngaerdekens. Het bedoelde perceel van Willebringen is gelijk aan C 95 onder Hoegaarden ten noorden van Kiplo. Eveneens in 1665 bezat Thomas Geeraerts 7 dagmalen, aan de westzijde grenzend aan de wijngaerdekens. De pastoor noteert hierbij: dwers door dese plecke passeert den wech van hauthem naer thienen. De situatie is duidelijk. De Wijngaardekens komen overeen met het hoekperceel C 21, op grondgebied Hoegaarden, naast de Kapel van Klein Scherpenheuvel (hoek Tabakspijp en Houtemseweg). Het perceel van genoemde Geeraerts, naast de Wijngaardekens, komt overeen met C 22 onder Hoegaarden en B 54 en B 53 onder Oorbeek, vroeger doorsneden door de Galgebergstraat.


Dr. P. Kempeneers.

© 2008 Edelhart Kempeneers
XHTML 1.0 Transitional