Al meer dan 315.000 bezoekers!

Nieuwsbrieven

Publicaties

Nieuwsbrief maart 2011

Reportage op ROB: Langdorp. Plaatsnamen en hun geschiedenis



Voor zijn uitgebreide toponymie van Langdorp raadpleegde dr. Paul Kempeneers een jaar lang archivalische bronnen. Ze leverden hem een schat aan nieuwe informatie op.

Zoals gewoonlijk verving Kempeneers lange alfabetische lijsten door een beschrijving van het hele namenbestand in een aantal rubrieken, zoals de ligging van de gemeente, nederzettings- en gehuchtnamen, namen van waterlopen, bergen, bossen, gras- en bouwlanden, wegen en voetpaden. Gebouwen verdeelde de filoloog in kerkelijke en burgerlijke bouwwerken.

Wie het boek bestelt, krijgt automatisch een uitnodiging voor de presentatie en de afhaling van het boek, op woensdag 30 maart 2011 om 19 uur, in CC Het Gasthuis te Aarschot. Na de voorstelling zal de auteur zijn werk signeren. Wie het boek toegezonden wil krijgen, betaalt bij de inschrijving 4 euro verzendingskosten. Uiteraard is het boek te verkrijgen na 30 maart 2011 bij de dienst Toerisme (Elisabethlaan 103 – 3200 Aarschot) en bij Paul Kempeneers.



Lees meer...

Tiense Sprokkel 299: Adeldom (2/2)

Het hele verweerschrift uit het privé-archief van dr. H. Jacobs (zie vorige sprokkel) gaat eigenlijk over Dionys van den Berghe, die zich in zijn grafschrift "Nobilis vir" had genoemd. Dit opschrift toonde de "valsheyt van het monument" en diende voor de soevereinde raad van Brabant als voorbeeld "van de confusie die van alle tyden tot Thienen heeft plaetse gehadt in de Materie Heraldique". Afgezien van de aanklacht vertelt het lijvige dossier ons veel over de afkomst van de familie Vanden Berghe. Zo was een zekere Dionijs vanden Berghe getrouwd met Heilwig van Binckem, dochter van Jan van Binckem. Hij overleed in 1540. Een zoon van Dionijs, Huybrecht vanden Berghe, komt in de stadsrekeningen van 1545 voor als opvolger van Hendrick van Winde, een brouwer en herbergier in de bekende afspanning het Hert in Tienen. Vanden Berghe kon zich niet beroepen op een adellijke afkomst. Het conflict over de adeldom van Vanden Berghe sleepte al lang aan. Reeds in 1709 had de wapenkoning Anthoen Ignace Jaerens een klacht ingediend bij de Raad van Brabant over het feit dat de secretaris van de stad Tienen, Henricus Germanus vanden Berghe, zich "joncker" liet noemen. Dit feit was een inbreuk op het "Placaert heraldicq", uitgegeven op 14 december 1616. Bekende Tienenaars, 28 in totaal, legden getuigenissen af over het adellijk gedrag van Germanus Vanden Berghe en zijn vader. Ze konden de wapenkoning niet overtuigen. Pas in 1822 mocht Paul Frans Lodewijk vanden Berghe de Binckum, geboren in Tienen in 1770, zich officieel ridder noemen.

Treffend toeval - Bestemming Meldert

In juni 1966 had ik mijn laatste examens Klassieke Filologie afgelegd aan de Leuvense universiteit. Ik was in die tijd ook chiroleider te Sint-Agatha-Berchem. Dat jaar had het kamp plaats in Felenne, een Waals dorpje aan de Franse grens, ten zuidwesten van Beauraing. Midden augustus vond ik dat het tijd werd om uit te kijken naar een betrekking in het onderwijs. De aanvang van het nieuwe schooljaar kwam stilaan dichterbij. Dus vertrok in enkele dagen voor het einde van het kamp naar huis.
Op een hete zomerdag fietste ik naar Zellik, waar ik toen woonde, meer dan honderd kilometer van onze kampplaats. De bedoeling was, dat ik die avond een fris bad zou nemen. De volgende dag zou ik enkele scholen bezoeken om te zien of ze daar een leraar Latijn konden gebruiken. In de late namiddag was ik bijna thuis. Nog vijf kilometer. Daar stond ik dan, vuil en bezweet en in korte broek aan de Basiliek van Koekelberg, op de hoek van de Keizer Karellaan voor een rood licht. Naast mij ging het raampje van een auto naar beneden en een pater vroeg de weg naar Zellik. Hij stopte mij een papiertje in de hand met het gezochte adres. Mijn naam en mijn adres stonden erop! Hij was op zoek naar een leraar Latijn voor het Sint-Janscollege in Meldert bij Hoegaarden. Mijn verbazing was groot. Ik was nog niet thuis of ik had al een betrekking!
Ik heb in dat college 35 jaar lang les gegeven. Die ontmoeting aan dat rood licht heb ik altijd een onwaarschijnlijk toeval gevonden.

Ingezonden door classicus Karel Carmeliet, Leuven.

Zijsprokkel 54: Aarschot telde zijn honden (1772)

Technische fiche
Volgens een placcaert van Hare Majesteit van 10 februari 1772 moesten de honden worden geteld (SG 95). Secretaris G.J. Daels publiceerde het bericht op 23 maart en telde, straat per straat, de honden. Al op 26 maart was zijn verslag af. In Aarschot waren 115 honden. Interessant aan de telling is, dat Daels ook de inwoners zonder honden opschreef. Op deze wijze kennen we de namen van de huisvaders (of hun huisvrouw) die in elke straat woonden. Dit is een goede aanvulling voor genealogen, vermits “het stedelijk archief van Aarschot, inbegrepen de oude parochie registers, in de verwoesting van 1914 verloren ging”. Aldus Schroeven in ESB 1956, blz. 112. Daels begon zoals gebruikelijk op het Schaluin en ging zo naar de Gasthuisstraat, de Bogaardenstraat, enz. de hele stad door.


De namenlijst is door Lukas Patteet op verdienstelijke wijze gepubliceerd in De Vlaamse Stam in 1980. Storend voor de genealoog zijn wel enkele leesfouten zoals Peeter Du Monsecur, voor de in Aarschot toch bekende naam Du Monseau. Ook ontbreken er 2 inwonersnamen (en 2 honden). In latere lijsten, zoals in de schepengriffies 97 en 99, laat secretaris Daels de inwoners zonder honden weg. In de lijst van 1773 telde Daels slechts 93 honden (SG 97). Om het opzoeken te vergemakkelijken heb ik de afzonderlijke straten met een cijfer onderscheiden. Het aantal honden staat tussen 2 haakjes achter de inwonersnaam of het gesticht. In onderstaande lijst heb ik echter al de nullen weggelaten. Enkele afkortingen heb ik opgelost. Als de voornaam niet gekend was, schreef de secretaris N., dit is de afkorting van Nomen.
De belasting van de Staten van Brabant (reglement van 10.2.1772) bedroeg 1 gulden per hond. Deze belasting was bestemd voor een hulpgeld van 200.000 guldens om te strijden tegen een runderpest die op dat moment de provincie teisterde. De belasting bracht uiteindelijk nauwelijks meer dan 15.000 gulden op. Bibliografie: Georges Bigwood, Les impôts généraux dans les Pays-Bas autrichiens. Parijs, Brussel e.a., 1900, p. 57. (Inlichtingen prof. L. Van Buyten).
Tekst
Lijste gemaeckt door ons ondergeschreven schepenen ende secretaris der stadt ende lande van Aerschot, in conformitijdt van haere Majesteijts placcaert, van den 10en februarij 1772, binnen dese stadt gepubliceert den 23en der selve maent, behelsende alle de honden binnen onse stadt ende desselfs cuijpe bevonden sijnde, ten welcken eijnde wij ons, naer voorgaende publicatien van op sondagh den 22en deser bij affictien ad valvas gedaen, van huijse tot huijse binnen onse voors. stadt ende cuijpe hebben begeven, ende geannoteert het getal der honden volghens opgaven van onse ingesetene, hunne vrouwen, ofte huijsgenoten, soo als is volgende.


1. Op het Schaluijn

Hend. Huijghens Portier; Francis Tuerlincx; Jan Andries; Jan Anth. Verlinden; Peeter Torffs; Anth. Tuerlincx; de weduwe Jan Van der linden; Jacobus Verbiest; Guill. Van Passel (1); Seb. de Wit weduwe; Anth. Naets; Jan Anth. Van den Eijnde; Peeter Rens (1); Jan de Bie; Anth. Somers; Guill. Diricx (1); Jan Van de Weijer (1); Guill. Torfs; Jan B. Noppen; Hend. Van de Bosch; Jan Tuerlincx; Jan B. Nuijts.
De weduwe Adr. Coremans; Guill. Everaerts; Anth. Braes; Guill. Van Hoeij; Hend. Janssens; Roelant Coenen; Peeter Noppen; Michiel Wilms; Adr. de Backer weduwe; Corn. Van der linden weduwe; Joseph Meulemans; Albert Nuijts weduwe; Michiel du Tre; Maxim. Van der Veken; Charel Drijvers; Paulus Van de Gender; Livinus Vrancken; Francis Van de Bosch weduwe (1).

2. In de Gasthuijs straete

Thomas Gomme; Jan Foblets; Peeter Wuijts; Liv. Stevens; Michiel Van Emelen; Hend. Verbiest weduwe; Jacobus Hendricx; Jan Egidius Van de Wauwer (1); het Gasthuijs (1); Francis Goris; Peeter Van de Wauwer; de weduwe Tuerlincx; Joseph Daems; Guill. Verbiest (1); de weduwe Bertels; Paulus Van Aelst; Hend. Peeters; Jan Van Passel; Jan Frans Hendricx; Peeter Stocx.
Guilliam Peeters; Hend. Van Boille; Jan B. Van den Eijnde (1); Eust. Van Cantelbeeck (1).

3. Inde Begaerde straete

Corn. Michiels; Francis Druijers; De weduwe Vijvermans; Jan B. Soons (1); Joseph Leijssens; Goris Bruijnincx; Jan de Preter; Peeter Stocx; de weduwe Bergen; Peeter de Marre; Cornelis de Wit (1); Joanna Cath. Ceusters; Hend. Verhagen; Cornelis Mullaerts; Anth. Verhagen.
Paters Beggaerden (1); Doctor Gillissens; Joseph Haens (1); de weduwe Hend. Van der Beken (1); Den secretaris Daels (1); De weduwe Gilis Drijvers (1); Joseph Wuijts; de weduwe Van Hasendonck; Livinus Rocule (1); Louijs de drijver; Jan B. Grammaitre.

4. In de Amerstraete

Adr. Verbeeck; Jacobus Deckers; Jan Leijssens; Jacobus Bruijnendoncx; Paulus Lissens; Gilis Thijs (1); de twee provosten; het Godtshuijs [= van de 7 weeën]; Hend. Van de Sande; Cornelis Van Hasendonck (1).

5. In de Neerstraete

Borgemeester Staes (1); De weduwe Guill. Verhaghen (1); Jacobus Charels; Peeter Elsen; Joannes Van Hasendonck; Peeter Tielemans; Jan Loocx; Jan B. Danckaerts; Mart. Charels.
Notaris Le Corbesier (2); Simon Van Brussel (1); Peeter Lavaerts (1); Joannes Motties; Joseph de Preter; N[omen] Taverniers; Hend. de Haese; secretaris Van der Beken (1); Andries Janssens; Jan Van de Bergh; Goris Gomme; Carolus Mattheus; Francis Van der Hijden; Peeter Hoijlaerts; Francis Claessens; Jacobus Van de Cauter; Jan B. Van Hasendonck (1); Petrus Huveneers (1).
Eust. Van der Beken; Jan Van Emelen; Joseph Dillen; Jan Christiaens; Egidius Van Achten; Hend. Van Cantelbeeck (1); Jouffrouwe Daels; de weduwe Laureijs Van Winge; De weduwe D’Ancre; Den heere mijer (1); Francis Van Aenvanck (1); Jan de Vrindt.

6. Op de Merckt

Peeter Van Keersop; Joes Van Cantelbeeck (1); Peeter Baens; Notaris Persij.
Joannes Vermijlen (1); Ludovicus Clerens (1); Francis Ooms; Sebast. Hombroeck (1); Jan Francot; Jan Van de Velde (1); Matthijs Hulsen; Joseph Bastigaens; Hend. Owercx (2); Doctor Aerts; Jan B. Veroft; Anth. Stas; Hend. Christiaens; De weduwe Vrolijck (1); De weduwe Christiaens; Jan Borrens (1); Theodor Christiaens (1).
Albert Rocule (1); Jan de Boeck; Paulus Van Nuffel; De weduwe Britsiers; De weduwe Jan Mertens.

7. Op den Molenberg

Mart. Britsiers; Jan Seps; Eust. Van Passel; Peeter Wuijts; Marcus Verbraecken; Francis Derdin; Matthijs Meeus; de weduwe Jan Huveneers (1); Jan Goethuijs; Andries Wilms (1); Anth. Gomme; Hend. de Brier.
Dominicus Van der Beken (1); Peeter Stobbaerts; Peeter Verbraecken; Jan de Coker (1); Hend. Leijssens (1); Jacobus Verstrepen; Jan Vermeulen; Cornelis Verlinden; Jan Mattheus; Jan B. de Clerq; Jan B. Steenbeeck; Corn. Nijs portier; Jacobus Verschueren; Jacobus Coenen; Jan Aertens; Hend. Van dijck; Adr. Stevens; Jan Stevens (1); Corn. Wuijts.
Corn. Verhagen weduwe; Peeter Van de Weijer; Carolus Van Nuffel.

8. In de Cabaret straete

Francis Verswijvel; Francis Bloems (1); Vincent Verhaghen; Egidius Pariseau (1); Corn. Suetens (1); Gerard de Labastita (1); Norbert Druijers (1); de weduwe Jan Danckaerts; Peeter Wuijts (1); Christ. Mullaerts (1); De weduwe Piraer; Peeter Moervelt; Joannes Van Aenvanck; Hend. Drijvers (1); D’erffgen. Christ. Van Hasendonck (1).
Adr. Aerts (1); Rombout Van Roosbroeck; Guill. Van den Broeck (1); De weduwe Philippus Haens; N[omen] Du Pree; Andries Diricx; Guill. Janssens; Carolus Mertens (2).

9. In de Cort straete

N[omen] Fontain; Jan B. Van de Sande (1); Jan B. Hemelrijcx; Anna Philipina Tuerlincx; de weduwe Van Vijven; D’erffgen. Vessers; Adr. Dillen; Matthijs Stevens; Guill. Moris; Cornelis Meulemans.
Guill. Verbraecken; Francis Hoijlaerts (1); De weduwe Rellij; Arnoldus Seps; Adr. Ceuppens; Joseph Van Hasendonck; Cornelis Van de Velde (1); Jan B. Persij (1); Guill. Van Hasendonck; Den heere Drossard (1); Peeter de Brier (1).

10. Op de Veemerckt

Guill. Lavaerts; Joseph Janssens; d’heer Immens; Jan Van de Velde; De weduwe Segers; De weduwe Jacobus Craenen (1); Jan Verbraecken; Paters Cappucienen (1); Francis de Kinder.
Joanna Ruijters; Eustaes Van de Cauter (1); Wauter Van den Broeck; Borgemeester Le Corbesier (1); Jan Seps; Niclaes Meulemans; De weduwe Borrens (1); Francis Rocule; Hend. Owercx (1); Wauter Lavaerts; Jan B. de Carele; Gregoir Vloebergh (1); Norbert Van der Linden; Alexander Owercx (1); Francis Van Espen; heere van Schaffen; Emanuel de Carele; Canoninck Vaes; Maria Van Passel.
D’Erffgen. Peeter Eloeij; Jacobus de Vrindt; Peeter Wauters; De weduwe Gomm. Vermeulen; Andries de Kinder; Wijnant Van de Bergh; Jan Valvekens; Egidius Soons.

11. Op de Boonewijck

Jouffrouwe Van den Broeck; Jacobus Diricx; Michiel Matthijs; De weduwe Pr. du Monseau; Jouffrouwe de La bastita; Adriaen Van de Bempt; Jan Francis Tuijtganghs; Francis Vervoort; Jan Storms; Jan Seps.
Cornelis Cuijpers; Wauter Borremans; Francis Van de Cauter; Peeter de Preter; Peeter Cuijpers; De weduwe Anth. de Nap; Jan Vervoort; Guill. de Vroeij; Francis Vervoort weduwe; De weduwe Cornelis Rens; Erasmus de Vroeij (1); Adriaen de Wil (1); Jan Francis Wauters; Servaes Swinnens (1); de weduwe Jan Van de Bempt; Peeter Mertens (1); Gerard Troonen.
Jacobus de Kinder; Jacobus de Preter Portier; Clooster St Niclaes bergh (1); heer Choordeken (1); Gerard Lemmens; Theodor Kindermans; Francis de Mijer; Jacobus Raets; jouffrouwe Gomme.

12. In de Gracht

Guill. Peeters; Jan B. Wuijts; Joseph Goossens; Cornelis Stevens; Guill. Tuijtganghs (1); Peeter Laumans; Corn. Van Meerbeeck; Arnold de Carele; Cornelis de Carele.
Wauter Craenen; Melchior Stevens; Jan Van der Auwermeulen; Jan Buijcx; Peeter de Cock; Jan Verhaghen; de weduwe Brabants (1); de weduwe Wuijendries; Francis Stevens; Guill. Verstraeten; de weduwe Lenard Wauters; de weduwe Corn. Verstraeten; de weduwe Lindekens; de weduwe Ceuppens; de weduwe Clerens; Jan Ceulemans; Hend. Mentens; Begga de Clercq; de weduwe Vissenaecken.
Guill. Vlimmens; Peeter Verstrepen; Francis Craenen; Mart. Bols; de weduwe Meulemans; Jan Keteleers; Guill. Stevens (1); Anth. Vertruijen (1); Anth. de Vrindt; Guill. Ottermans; Francis Theunis.

13. In de Kerckhoff straete

Procureur Minnen (1); Hend. Tuerlincx; Canoninck Bulloir; Francis Bruijnincx; Jan Francis Baetens; Jan Anth. Van Hasendonck.
Peeter Servijn; Adr. Van Meensel; Margo Craenen; Canoninck Francois; Guill. Van der Linden; Joannes Laboureur; Notaris Van den Panhuijsen (1); heere plebaen (1); heere Proost (1); Notaris Van Ophem (1); heere Canoninck Lauwens (3); Pastor vant beggijnhoff (1); heere Verlinden (1); Canoninck Fiocco; Canoninck Van der Zeijpen; heere Cantor (1); Jan Luijten weduwe (1).

14. Opt begijnhoff

Jouffrouwe Peeters; Jouffr. Thiels; Jouffr. Vloebergh; Jouffr. Lavaerts; Jouffr. Kenes; Jouffr. Ebens; Jouffr. Wabbens; Jouffr. Goossens; Jouffr. Cordijs; Jouffr. Taverne; Jouffr. Van de Cauter; Jouffr. Van Cantelbeeck; Jouffr. Smets; Jouffr. Van der Haghen; Jouffr. Colput; Jouffr. Immens (1); Jouffr. Gilis; Jouffr. Van Raetshoven; Jouffr. de weduwe Van Cantelbeeck; Jouffr. Villeirs.
D’infirmerije (2); Jouffr. Bruijnincx; Jouffr. Beullens; Jouffr. Maes; Jouffr. Morren; Jouffr. Verlinden; Jouffr. Salien; Jouffr. Van Rompaij; Jouffr. Preters; Jouffr. Renders; Jouffr. Van de Wauwer; Jouffr. Petringo; Jouffr. Gilis; Jouffr. Triskens; Jouffr. Van de Grinten; jnt Convent.

15. Buijten de Stadt

Anthoon Van hoeij; Jan Bapt. Van Uijtsel (1); Paulus Verstrepen; Adriaen Boecx (1); Sebast. Elsen; Guill. Verbruggen; Peeter de Wit; Peeter Van Roost (1); Peeter Van den Brande (1); Rombout Diricx; Bertel Luijten; Den heere Grave Van der Noot op sijn Casteel van Schoonhoven (4); heere Persij (1); Jan Baptist Geens (2); Adriaen Wuijts; Hendrick de Rijck weduwe; Adriaen de Voster weduwe; Jan de Groeff.; Hend. Lemmens; Jan Bapt. Van Eijcken (2); Hendrick de Wit (1).

Aldus gedaen ende gemaeckt binnen Aerschot desen sessentwintighsten Meert 1700 twee en seventigh coram D.D. Le Corbesier et Van den Broeck schepenen.
[getekend] A. Le Corbesier schepene; W. Vanden broeck schepene. Mij present G.J. Daels secretaris 1772.
[Totaal: 115 honden].


Opmerking. Voor de benamingen van de straten, zie P. Kempeneers, "Aarschot. Plaatsnamen en hun geschiedenis", Tienen, 2009.

Even Terzijde - Dokter Dendooven

Voor de selectie van de VBO-wedstrijd (Vereniging voor Beschaafde Omgangstaal) te Leuven voerde ik met mijn leerlingen het toneelstukje op, getiteld "Een verkeer-situatie". De finale vond plaats op 8 maart 1974 in het Huis der Vlaamse leergangen te Leuven. Ik gaf toen les aan de PNT, afkorting van de Provinciale Normaalschool Tienen, Sliksteenvest 1. Voor de finale speelden we het stukje "In de wachtkamer van dokter Dendooven". De tekst verscheen in het tweede nummer van "Kontakt" 1976, tijdschrift van de PNT (blz. 22-31). De leerlingen op de foto werden intussen 50 jaar. Ik publiceer tekst en foto als herinnering.


Didaktische handleiding
Het toneeltje "In de wachtkamer van dokter Dendooven" persifleert het geval van een dove dokter. Let op de woordspeling in de naam: dokter Dendooven. Een buurman uit mijn jeugd droeg dezelfde naam. Eén voor één komen de figuren op het podium, zodat aan het einde dit podium verlaten is. Centraal staat derhalve de wachtkamer. De figuren komen rechts op, dus aan de straatkant. Het kabinet van de dokter is links. De verschillende personages werden dik in de verf gezet, zodat ze door de leerlingen gemakkelijk kunnen herkend worden: een knappe, doch potdove dokter; een geografisch-Vlaamse professorsvrouw die Pierson (=Pieterszoon!) heet, maar haar naam op z'n Frans uitspreekt; het pretentieus en ongemanierd zoontje, een stereotiepe fils-a-papa; de eenvoudige tuinman Nelis en ten slotte het kokette vrouwtje Octavie. De rekwisieten zijn zo sober gehouden dat een opvoering in de klas in een minimum van tijd kan voorbereid worden. Het stukje is echter ook best geschikt voor een bonte avond; het geheel duurt ongeveer 8 minuten.


Op de foto bemerk je van links naar rechts: Gunnar Riebs (dokter Dendooven), Danny Laloup (de tuinman), Paul Kempeneers (de schrijver van het stukje, tevens regisseur), Freddy Mannaerts (dekor en grimeur), Jean-Marie Vanhoegaerden (het zoontje); op de zetel: Lucia Gelders (de rol van Octavie) en Nicole Bollens (Madame Pierson).

IN DE WACHTKAMER VAN DOKTER DENDOOVEN

Personen:
Dokter Dendooven, dezelfde persoon is inleider Mevrouw Pierson
Jean-Marie, haar zoontje
Juffrouw Octavie
Nelis, de tuinman

Rekwisieten:
witte doktersjas, eventueel stethoscoop, bontjas voor mevrouw Pierson, een schoothondje, werkmanspet en gummilaarzen voor de tuinman, 4 stoelen, tafeltje, krant, enkele jeugdboeken, deurbel

Inleider (groet het publiek plechtig)
Dames en heren; Dokter Dendooven, zopas teruggekeerd uit Viëtnam waar hij vele jaren verbleef, heeft in een voorstad van Leuven (aanpassen aan plaatselijke omstandigheden) een wachtkamer ingericht en ontvangt zijn eerste patiënten. Dokter Dendooven heeft aan het front een enorme ervaring opgedaan; hij is zowel psycholoog als dermatoloog, veearts en vroedvrouw, specialist in de oto-rhino-laryngologie en doodgewoon omnipracticus, anesthesist en chirurg, neuroloog en stomatoloog. Hij heeft echter een gebrek: door het kanongebulder namelijk is zijn gehoorscherpte sterk verminderd. Hoe onze esculaap zich aan zijn nieuwe situatie aanpast, kunt u zelf meemaken in het nu volgende tafereeltje.
(Belletje. Nelis komt op.)

Nelis
Aha! Hier is niemand. Wat 'n geluk, dan ben ik ook als eerste weer buiten. (Kijkt rond) Mooi ingericht! Die vent moet er warmpjes inzitten. Dat heb je tegenwoordig met dokters. "Kom binnen, meneer, gaat u zitten". Je hebt niet eens de tijd om je pet op te hangen of ze kloppen al op je borstkast. "Diep inademen, zeg eens aaa!" Dan roeren ze met een lepel in je keelgat, terwijl ze met de andere hand al een briefje voor de mutualiteit invullen. "'t Is niet zo erg, hoor, meneer! Kom volgende week eens voor enkele maanden in rezervatie. Driehonderd vijfennegentig frank Alstublieft!" (Hikt) Daar heb je 't weer. Mijn maag rispt op. Da's zeker een losgeschoten maagzweer... Och, ik zal de krant maar lezen. (Belletje) Daar komt nog meer bezoek.
(Lawaai in de gang. Het gesprek begint al achter de coulissen.)

Mevrouw Pierson
t Is de laatste keer dat ik het zeg! Je komt bij een dokter, Jean-Marie. Gedraag je voor een keer behoorlijk. Begrepen?! (Het zoontje loopt zeer luidruchtig.) Jean-Marie, soyez tranquille! Ga daar op die stoel zitten.

Jean-Marie
Ja, mams.

Mevrouw Pierson
En spreek me niet aan met zo'n lelijk woord. Noem mij... maman,
zoals elk welopgevoed zoontje van een professor in Louvain-la-neuve!

Jean-Marie
Ai, mams...

Mevrouw Pierson
Jean-Marie, taisez-vous!
(Nelis staat op en neemt eerbiedig zijn pet af.)

Nelis
Euh... Goedendag, mevrouw.
Mevrouw Pierson (verveeld)
Goedendag... meneer. Neemt u me niet kwalijk. De jeugd tegenwoordig, ziet u, die moet men streng opvoeden.

Nelis
Daar hebt u gelijk in, mevrouw! Dat jonge kanalje is niet meer zoals vroeger! Vóór ze hun eerste communie doen, hebben ze op school al tekstuele voorlichting gehad. Zoals mijn pa altijd zei: vroeger hadden de kinderen snotbellen, nu hebben de snotbellen kinderen.

Jean-Marie (kletst op zijn blote knieën)
Haha! Da's een goeie mop.

Mevrouw Pierson (erg verveeld)
Jean-Marie, doe niet zo vulgair. Schuif eens op.
(Mevrouw Pierson schuift mee op en laat met opzet een stoel vrij naast de tuinman.)

Jean-Marie
Ik ga eens kijken of ik wat kan lezen. Allemaal kinderboeken! Och, ik zal Ollie en Bollie maar lezen.
(Jean-Marie gaat op kleermakersmanier op de stoel zitten.)

Mevrouw Pierson (verontwaardigd)
Jean-Marie!! Zit je thuis ook zo?

Jean-Marie
Ja, mams.

Mevrouw Pierson
Wat ? !

Jean-Marie
Euh... ten minste als de meid thuis is, dan mag ik lekker zitten zoals ik wil.

Mevrouw Pierson
Als je nou niet netjes zit, krijg je een oorveeg eer het vijf minuten later is!

Nelis
Och, mevrouw, laat hem toch gaan, 't is nog een kind.

Mevrouw Pierson
Zwijg jij. Euh... pardon, ik... ik voed mijn kind op zoals het mij het beste voorkomt.

Nelis
Natuurlijk, mevrouw. Ik dacht maar... Is dit uw zieke zoontje?

Mevrouw Pierson
0oh!!! Wat 'n brutaliteit! Meneer, vraag ik misschien naar de reden van uw bezoek?!

Nelis(doodkalm)
Nee, mevrouw, maar u mag het gerust weten. Ik geloof (hikt) dat ik een losgeschoten maagzweer heb. (Mevrouw Pierson wendt verveeld het hoofd af, Jean-Marie kijkt geamuseerd toe.) Ik verdraag mijn eten niet goed meer. 's Morgens eet ik zo'n tiental eitjes, goed dooreengeklutst. Die giet ik over een stukje spek. Nou, zo'n pondje kan ik nog verdragen. Meer niet. Ja, mevrouw, 's morgens heb ik altijd honger. Onz' moeder smeert daarbij een dozijn boterhammetjes voor me. Lekker boerenbrood, mevrouw; daar kikker je van op! En voor ik dan ga werken, slurp ik nog een bord porridge leeg. De laatste tijd moet ik altijd met honger uitscheiden. Mijn maag werpt op, zoals ze bij ons zeggen. Ik begrijp niet hoe het komt...

Jean-Marie
Wat eet u dan na dit voorgerecht?

Mevrouw Pierson
Steek je neus niet overal in en lees verder.
(De jongen springt uitdagend op en reciteert.)

Jean-Marie
Mijn neusje,
mijn neusje dient om bloemetjes te ruiken, maar als grote mensen spreken, daar mijn neusje tussensteken, dat mag ik niet doen! (De moeder wil hem een oorveeg geven, maar de jongen is haar te vlug of en zingt uitdagend.) Dag vader, dag moeder, dag zuster Ursula...

Mevrouw Pierson
Kom hier!

Jean-Marie
Als u belooft me niet te slaan!

Mevrouw Pierson
Goed dan.
(Beiden gaan zitten, Jean-Marie toch wat schuw. De dokter komt op.)

Dokter
De volgende! Dag jongeman. (Nelis neemt zijn pet in de hand.)

Nelis
Dag, meneer de dokter, ik heb zo'n zwaar gevoel in mijn maag.

Dokter (bijna stokdoof!)
Wat voelt u graag?

Nelis (articuleert nadrukkelijk)
Een gevoel in de maag, dokter!

Dokter
Ha, een vraag! Kom dat binnen eens uitleggen. Kleedt u maar vast uit.

Jean-Marie
Nou, nou, wat een vetzak! Die slikt zeker zonder te kauwen, he mams?
(Belletje)

Mevrouw Pierson
Stil nu, mon chêri. Er komt een nieuwe patiënt binnen.
(Een juffrouw komt binnen met een grote speelhond. Jean-Marie begins onbedaarlijk te lachen.)

Jean-Marie
God lieve hemelse tijd! Zeg mams, behandelt de dokter ook straathonden?

Juffrouw Octavie
Wel onbeschaamde vlegel! Zowaar als ik Octavie heet, dit is geen straathond! Fifi heeft niet alleen een stamboom, maar ook betere manieren dan jij!

Jean-Marie
Een stamboom? Haha! Ja, een vaste stamboom op het Ladeuzeplein!

Mevrouw Pierson
Jean-Marie!!!

Jean-Marie
Welja, mams, onze hond is toch van véél deftiger afkomst, die heeft toch een diarree!

Mevrouw Pierson (verveeld; Octavie giechelt)
Een, pedigree, Jean-Marie! Een pe-di-gree! Daardoor heeft hij ook vijfentwintig duizend frank gekost!

Juffrouw Octavie
Vijfentwintig duizend!! Waarom geen vijftig!? Peuh, u moet wel gek zijn om vijfentwintigduizend frank te betalen voor een hond met een diarree!
(Mevrouw Pierson springt kwaad op.)

Mevrouw Pierson
Hoor eens hier, juffrouw... Octavie! Ik laat me niet beledigen in de wachtkamer van een dokter. Mijn naam is Madame Pierson! (Wacht even of het effect heeft.) Kent u mijn man niet ? Docteur hónoris causá van Louvain-la-neuve...?

Juffrouw Octavie
Dat restaurant ken ik niet. Is dat in Leuven?
(De dokter komt binnen.)

Dokter
De volgende mag binnenkomen.

Mevrouw Pierson (zeer geaffecteerd)
Dokter, legt u eens aan dat vrouwmens uit wat honoris causa betekent.

Dokter
Honoré Rosa? Ja, dat is de vrouw van de rechter van Hoepertingen.

Mevrouw Pierson
Dokter, bent u doof?

Dokter
Is Rosa dood? Wat jammer! Ik heb ze zo goed gekend. Ja, die had een wratje in haar hals. Wij, dokters, wisten al dat het een kankergezwel zou worden. Kijk, dat was precies zo'n wratje zoals u er een hebt...
(De dokter wijst naar haar hals. Mevrouw dreigt te bezwijmen.)

Dokter
Ooh! Komt u binnen flauwvallen, mevrouw. Wacht, ik haal een opkikkertje.
(Ze gaan naar binnen. Nelis komt jammerend naar buiten. Hij lispelt.)

Nelis (tot Octavie)
Ssie eens, die ssarlatan heeft mijn voorsste tanden uitgetrokken! Da'ss nogal ssoon! Hij ssei: Wat iss er aan de hand? Nikss dokter, ssei ik, ik heb nikss aan mijn hand. Ssegt die dove kwakkel: haha, een sslechte tand. Mijn ssoon ssebit!!

Juffrouw Octavie
Als ik u was, ik zou mijn tanden toch terugvragen...

Nelis
Da'ss waar ook! Ik ssrijf ssubiet een brief naar het mysterie van binnentandsse ssaken... (gaat al)
(Jean-Marie komt op, gevolgd door zijn opgewonden moeder.)

Dokter
Mevrouw Pierson!! Kalmeer, alstublieft!

Mevrouw Pierson
Kalmeren, zegt u!? Ik heb gevraagd om mijn zoon te vaccineren, niet om hem te opereren! U bent een onwaardig dokter, een kwakzalver! U bent een... een maanziek, onbetrouwbaar, onevenwichtig, belachelijk... individu!!!

Dokter
U moet niet zo staan te schreeuwen. Ik hoor nog goed.

Mevrouw Pierson
Ah! C'est inconcevable! Kom, Jean-Marie...

Jean-Marie (lachend tot Octavie)
Probeer het maar goed uit te leggen, of u komt zonder hond thuis!
(De jongen krijgt een klinkende oorveeg van zijn moeder.)

Mevrouw Pierson
Vooruit! Sortez!

Jean-Marie (huilend)
Wacht maar tot vanavond. ik zal vader wel zeggen dat u mij tot bloedens toe mishandeld hebt.

Dokter
Ik begrijp er niets van. Dat stuk verbeelding maakt me een drukte, omdat ik haar zoon wil opereren!! (Tot Octavie) Dag, juffrouw!

Juffrouw Octavie
Dokter, ik kom voor mijn hond Fifi.

Dokter
Moet uw hond pipi doen? Da's normaal, juffrouw. Kom, ik zal u het toilet aanwijzen...


P. Kempeneers. Tienen, 9 februari 2011.

© 2008 Edelhart Kempeneers
XHTML 1.0 Transitional